10 сакавiка 2010 года
№ 9 (15612)

Замест дзелавога стылю адзення — школьная форма?

"Iдэю вяртання да адзiнай школьнай формы Мiнiстэрства адукацыi не падтрымае, паколькi такi кардынальны крок можа справакаваць сацыяльны выбух у грамадстве", — пра гэта заявiў на першым у гэтым годзе пасяджэннi Каардынацыйнага савета па пытаннях увядзення адзення дзелавога стылю намеснiк мiнiстра адукацыi нашай краiны i старшыня Каардынацыйнага савета Казiмiр Фарыно.

Трэба патлумачыць, што ў вяртаннi ў школу школьнай формы зацiкаўленыя ў першую чаргу зусiм не педагогi i не бацькi, а вытворцы i гандаль. Згодна з праведзенымі падлікамі, вяртанне школьнай формы дазволiла б павялiчыць аб'ёмы продажу адзення для школьнiкаў больш чым у пяць разоў. Для прадпрыемстваў лёгкай прамысловасцi вяртанне да школьнай формы азначала б загрузку магутнасцяў, гарантаваную рэалiзацыю прадукцыi i адсутнасць канкурэнцыi з боку рэчавых рынкаў, куды, не сакрэт, нярэдка накiроўваюцца ў пошуках адзення беларускiя сем'i. З аднаго боку, кiраўнiцтва канцэрна "Беллегпрам" можна зразумець: рыхтаваць штогод да навучальнага года больш чым паўтары сотнi новых мадэляў — звышскладаная задача, прычым мадэльерам трэба дагадзiць адначасова густам i малодшых школьнiкаў, i прыдзiрлiвых падлеткаў, якiя iмкнуцца да iндывiдуальнасцi, i ўпiсацца пры гэтым у рамкi паняцця "дзелавы стыль". А вось аддача не заўсёды апраўдвае ўкладзеныя намаганнi. Штогод на складах цi ў прадпрыемствах гандлю застаюцца рэшткi калекцый. Пакупнiкi крытыкуюць змрочныя колеры i занадта колкiя тканiны, нездавальняючыя эксплуатацыйныя характарыстыкi адзення i захапленне нашых швейнiкаў "сiнтэтыкай". Праўда, летась такiх крытычных водгукаў гучала значна менш. Тым не менш, вяртанне да ўнiфiкаванага адзення — вельмi прывабная перспектыва для вытворцаў: апрануць 960 тысяч беларускiх школьнiкаў — больш чым салiдны заказ.

— Мы можам падтрымаць iдэю звужэння мадэльнага рада адзення дзелавога стылю для школьнiкаў, але толькi не школьную форму, — дадаў Казiмiр Фарыно. — Нават уводзячы ў школе дзелавы стыль адзення, мы дзейнiчалi паэтапна — пачыналi рэалiзоўваць новую палiтыку з пачатковай школы. Была праведзена каласальная работа i з вытворцамi, i з педагогамi, i з бацькамi. Для папулярызацыi дзелавога стылю i выхавання густу ў падрастаючага пакалення ва ўсiх рэгiёнах ладзiлiся дэманстрацыi калекцый прадпрыемстваў канцэрна "Беллегпрам", праводзiлiся агульнашкольныя канферэнцыi i iнтэрнэт-заняткi "Дзелавы стыль адзення беларускага школьнiка". Адным словам, мы дзейнiчалi не метадам прымусу, якi б даў адваротны эфект, а метадам пераканання. У наступным годзе ў школах з'явiцца новы факультатыў "Кароткi курс сучаснага этыкету для вучняў 8—11-х класаў", дзе шмат увагi будзе надавацца знешняму выгляду навучэнцаў. Школьнiкам будуць расказваць пра вельмi цiкавыя рэчы: пра стыль у адзеннi, манеру весцi размову, правiлы паводзiнаў i iншыя рэчы, без якiх немагчыма падтрымлiваць рэпутацыю дзелавога чалавека.

На думку Казiмiра Фарыно, ёсць сэнс пачаць звужаць мадэльны рад зноў-такi з малодшага школьнага ўзросту. Спачатку трэба вывучыць попыт i ўжо на падставе атрыманай iнфармацыi запускаць самыя папулярныя мадэлi ў вытворчасць. Фатаграфii мадэляў можна размясцiць на сайце Мiнiстэрства адукацыi, Камiтэта па адукацыi Мiнгарвыканкама, канцэрна "Беллегпрам", Мiнiстэрства гандлю, i няхай бацькi i школьнiкi галасуюць, выказваюць свае меркаваннi. "У пералiку мадэляў для школьнiкаў павiнны застацца толькi лепшыя ўзоры, — падкрэслiў Казiмiр Фарыно. — З хлопчыкамi нам будзе прасцей, а вось з дзяўчынкамi, прадбачу, будуць праблемы..."

Дарэчы, не падтрымалi iдэю вяртання да школьнай формы адзiнага ўзору i iншыя члены Каардынацыйнага савета: нi Камiтэт па адукацыi Мiнгарвыканкама, нi сталiчны гандаль, нi медыкi. У сталiцы рэалiзуецца пятая частка ад агульных аб'ёмаў адзення, што шыецца для школьнiкаў, i калi, скажам, у Доме гандлю "На Нямiзе" павесiць на вешалцы тры-чатыры мадэлi хлапчуковых касцюмаў, то на прадаўцоў тут жа абрынецца хваля абурэння з боку пакупнiкоў. У гэтым нiхто не сумняваецца.

— Мне не аднойчы даводзiлася тлумачыць бацькам, чаму iх дзецям нельга хадзiць у школу ў джынсах, — паведамiла начальнiк упраўлення адукацыi Камiтэта па адукацыi Мінгарвыканкама Зоя Хахлова. — А iмкненне пераапрануць iх у форму падлеткi i ўвогуле могуць успрыняць як замах на сваю асобу. У любым выпадку выхаваўчую работу трэба пачынаць не са школьнiкаў, а з iх бацькоў, а тыя — супраць школьнай формы. I нам трэба гэта ўлiчваць.

— На маю думку, нi ў якiм разе нельга вяртацца да адзiнай школьнай формы, — агучыла пазiцыю медыкаў урач-гiгiенiст аддзялення гiгiены дзяцей i падлеткаў Рэспублiканскага цэнтра гiгiены, эпiдэмiялогii i грамадскага здароўя Алена Хмара. — Увядзенне дзелавога стылю адзення ў школе стымулявала i вытворцаў, i гандаль. Нашы швейнiкi навучылiся шыць разнастайнае i вельмi якаснае адзенне, здольнае задаволiць нават самага прыдзiрлiвага пакупнiка. Айчынныя тканiны значна палепшылiся. Адзiная заўвага з боку медыкаў — мы назiраем пэўнае захапленне выпускам святочнага адзення. У мадэлях, якiя трапляюць у катэгорыю "святочнае адзенне", дапускаецца стопрацэнтнае ўтрыманне сiнтэтычных валокнаў, такое адзенне не адпавядае нормам па паветрапранiкальнасцi i гiграскапiчнасцi i не падыходзiць для пастаяннага нашэння, хоць i выглядае вельмi прывабна. У асобных рэгiёнах доля "святочнага адзення" вагалася ў агульным асартыменце ад 20 да 60 працэнтаў. Гэта зашмат.

Ёсць сур'ёзныя прэтэнзii i да беларускага абутку. Усiм вядома, што бацькам сёння даводзiцца набываць для дзяцей дарагi iмпартны абутак, таму што яны разумеюць, што якасны абутак — гэта прафiлактыка i плоскаступнёвасцi, i праблем з фармiраваннем постацi, i многiх iншых праблем. А на здароўi дзяцей не зэканомiш, тым больш што беларускi абутак танным таксама не назавеш, а насiць яго без слёз немагчыма. Ёсць пытаннi па заплечнiках для школьнiкаў i спартыўным адзеннi. У нашай краiне для малодшых школьнiкаў шыюцца аблегчаныя заплечнiкi, чаго не робяць, напрыклад, у Расii — там вага ранца аднолькавая i для пяцiкласнiка, i для выпускнiка. I беларускiя медыкi небеспадстаўна ганарацца такiм дасягненнем (абмежаванне па вазе было ўведзена па iх прапанове), асаблiва калi ўлiчыць, колькi падручнiкаў i iншых школьных прыналежнасцяў будзе пакладзена ў той заплечнiк. Аднак фурнiтура i знешнi выгляд ранцаў далёкiя ад iдэала. "А беларускiя школьнiкi вартыя самых якасных i лепшых тавараў", — упэўнены Казiмiр Фарыно.