Аплаткавыя спатканнi ў Лагiшыне

Лагiшын, адзiны на Пiншчыне гарадскi пасёлак, слаўны перш за ўсё гiсторыяй сваiх храмаў. У цэнтры яго ўзносяцца купаламi да неба праваслаўная Свята-Праабражэнская царква i чырвоны каталiцкi касцёл Святых Пятра i Паўла. А людзi тут спрадвеку жывуць у згодзе i шануюць агульную заступнiцу — Мацi Божую Лагiшынскую.

Абразу больш за 300 гадоў. Цяпер ён знаходзiцца ў алтары касцёла. А першы касцёл у Лагiшыне ўзвёў у 1634 годзе Пiнскi стараста Альбрэхт Станiслаў Радзiвiл. Пасля паўстання 1863 года касцёл трапiў у нямiласць, быў перанесены на праваслаўныя могiлкi, а потым згарэў. На яго месцы у канцы ХІХ стагоддзя пабудавалi праваслаўную царкву. Але лагiшынскiя католiкi не здраджвалi сваёй веры, i ў 1909 годзе пабудавалi свой прыгожы храм. Знакамiты ж абраз усё адно захоўваўся ў праваслаўнай царкве. Ды ў 1938 годзе яго тайком вывезлi ў Польшчу. I толькi 13 гадоў таму Мацi Божая Лагiшынская вярнулася на радзiму. У маi 1997 года кардынал Казiмiр Свёнтэк правёў каранацыю цудадзейнага абраза.

Цяпер пакланiцца Мацi Божай заходзяць усе лагiшынцы, бо ўсе лiчаць яе сваёй. I "Калядныя сустрэчы" сталi агульным святам пасёлка, хоць ужо 15 гадоў iх рыхтуюць i ладзяць актывiсты Лагiшынскага аддзела "Саюза палякаў на Беларусi". Як сказала кiраўнiк гэтай грамадскай арганiзацыi Янiна Лукашэвiч, "сустрэчы" сталi не проста культурным мерапрыемствам, а знакавай штогадовай падзеяй для ўсяго Лагiшына. "Калядныя сустрэчы", iншая iх назва "Аплаткавыя спатканнi", праводзяцца пасля 7 студзеня, калi Раство наступае для ўсiх жыхароў пасёлка. А ўдзельнiкi гуртка па вывучэннi польскай мовы рыхтуюць святочную тэатралiзаваную праграму на тэму Раства Хрыстова. Кожны год праграму паказваюць новыя ўдзельнiкi, таму кожны раз пiшацца новы сцэнарый. Вiтаюцца iмправiзацыi, фантазiя i творчая навiзна юных сцэнарыстаў. Абавязковым элементам свята па традыцыi з'яўляецца абмен i частаванне аплаткамi — асвечаным хлебам.

З цягам часу гасцей "Калядных сустрэчаў" становiцца ўсё болей. Сёлета на 15-ы святочны вечар прыехалi ў лiку iншых загадчыкi аддзелаў адукацыi i культуры Пiнскага раёна, прыйшлi старшыня Лагiшынскага пасялковага Савета, кiраўнiкi мясцовых устаноў адукацыi. Ну а месцiчы прыходзiлi сем'ямi. Галоўнае, паводле слоў Янiны Лукашэвiч, удзельнiкi iмпрэзы вельмi старалiся i змаглi запалiць гледачоў святочным настроем. Усе частавалiся аплаткамi, вiншавалi адзiн аднаго з калядамi, жадалi шчаслiвага i ўдачлiвага года.

Янiна Бранiславаўна — настаўнiца. I як кiраўнiк грамадскай арганiзацыi яна будуе працу найбольш з асветнiцкiм ухiлам. Вясковы дзiцячы гурток па вывучэннi польскай мовы, якi, дарэчы, яна сама i вядзе, быў не раз адзначаны на раённым i абласным узроўнi. Бо навучэнцы гуртка неаднойчы з конкурсаў, алiмпiяд прывозiлi дыпломы i граматы. Вось i не так даўно вучанiцы Лагiшынскай школы Таццяна Чэмбург i Юлiя Дубнавiцкая занялi прызавыя месцы на конкурсе знаўцаў польскай мовы. Моладзь з задавальненнем вывучае мову сваiх продкаў, адзначае Янiна Лукашэвiч. I не толькi мову, але i гiсторыю. У Лагiшыне з 2003 года дзейнiчае клуб аматараў польскай кнiжкi. Аб'яднанне створана пры мясцовай бiблiятэцы. Сябры клуба не толькi чытаюць польскую лiтаратуру, але i ездзяць на экскурсii па гiстарычных мясцiнах Польшчы i Беларусi. З арганiзацыяй экскурсiй па Польшчы, як правiла, дапамагаюць польскiя фундатары. Але як заўважыла кiраўнiк грамадскай арганiзацыi: "Мы нiколi нiчога не просiм, лiчым гэта непрымальным для сябе. Калi прапаноўваюць нейкую дапамогу лiтаратурай, метадычнымi матэрыяламi, асветнiцкiм турызмам — прымаем з падзякай. Астатняе робiм самi. Усе нашы 58 сяброў арганiзацыi штомесяц здаюць членскiя ўзносы. Гэта зусiм невялiкая сума. Але яе хапае, каб адзначыць некага сувенiрам у юбiлейны дзень, правесцi сумесную вечарыну на свята, альбо аказаць невялiкую дапамогу ў сувязi з сумнай падзеяй". Янiна Бранiславаўна таксама распавяла аб тым, што iхняя суполка, як i ўсялякая грамадская арганiзацыя, мае свой статут. I самае важнае — свае традыцыi.

Адна з iх — душэўныя вечаровыя сустрэчы, дзе ўшаноўваюць юбiляра. Такiя вечарыны ўсiм палюбiлiся, асаблiва людзям сталага i сярэдняга ўзросту. Да iх рыхтуюцца. Хто прыносiць свой фiрмовы пiрог, а хто выконвае песню, якую абавязкова ўсе падхоплiваюць.

Як сказаў карэспандэнту "Звязды" начальнiк аддзела па справах рэлiгiй i нацыянальнасцяў Брэсцкага аблвыканкама Аляксандр Мурашкiн, Лагiшынскi аддзел "Саюза палякаў на Беларусi" — адзiн з прыкладаў нефармальнай работы грамадскага аб'яднання ў глыбiнцы. Па-першае, гэта заслуга ўсiх членаў суполкi, якiя даўно захоўваюць традыцыi. А па-другое, заслуга цяперашняга кiраўнiка, якая здолела аб'яднаць людзей iдэяй гiсторыка-культурнай асветы i шмат зрабiць у гэтым кiрунку. Лагiшынцы — нязменныя ўдзельнiкi фестываляў нацыянальных культур рознага ўзроўню. Добра, што ў грамадскую работу ўцягваецца моладзь. Моладзь удзельнiчае ў вельмi важнай патрыятычнай справе. Разам з Янiнай Бранiславаўнай лагiшынскiя старшакласнiкi, студэнты на канiкулах даглядаюць магiлы салдатаў Першай сусветнай вайны на мясцовых могiлках.

Святлана ЯСКЕВIЧ.