25 Май, пятніца

Вы тут

Мы або людзі, або — не. Сярэдняга не бывае


У калегі на мінулым тыдні скралі грошы. Цынічна і бязбожна — у царкве. Жанчына прыйшла туды ў вялікім горы — памерла маці, трэба было купіць усё, што належыць, для пахавання. З сабой былі ўсе грошы, што нябожчыца сабрала на чорны дзень, амаль паўтары тысячы рублёў. Іх і пацягнуў нейкі недавярак проста з не зашпіленай у разгубленасці і роспачы сумкі...


Дасведчаныя прафесіяналы, чыя работа зладзеяў лавіць, кажуць, што ёсць такія адмысловыя «спецыялісты». Сваіх ахвяр яны знаходзяць у храмах, у пахавальных канторах, на могілках. Гэта лёгкая нажыва: людзі, якія страцілі сваіх блізкіх і занятыя жалобнымі турботамі, маюць пры сабе значныя сумы грошай і нярэдка зусім не думаюць пра іх захаванасць, бо і розум, і пачуцці ў такой сітуацыі зусім на іншае скіраваныя. Але ж кім трэба быць, каб рука пацягнулася той кашалёк з сумкі ўзяць?! І як пасля спажываць тое скрадзенае?!

Пытанне з разраду рытарычных і філасофскіх, і задаецца яно на працягу, напэўна, не аднаго стагоддзя. Іншая справа, што сёння, як бы там ні было, у нашым грамадстве словы «чалавечнасць» і «спагада» — не проста словы, мы верым, што менавіта імі кіруюцца нашы суграмадзяне ў сваіх учынках. Таму, калі сам або хтосьці з тваіх знаёмых сутыкаецца з праяўленнем кардынальна супрацьлеглага, — проста ўпадаеш у ступар. І пачуццё, ведаеце, такое паскуднае пачынае ў душы скрэбціся — недавер да ўсіх, хто побач. Да кожнага, хто ідзе з табой па вуліцы, едзе ў метро, стаіць у чарзе або моліцца ў храме. Не дай Бог жыць на зямлі з такім пачуццём.

Але бывае і наадварот — з'яўляецца раптам у тваім жыцці нехта, каго ты яшчэ ўчора зусім не ведаў, але менавіта ён у адзін момант вяртае табе веру ў людзей увогуле і ў кожнага асобна.

Я не буду нават спрабаваць перадаць тую роспач і адчуванне незваротнасці, калі, вярнуўшыся з горада дадому, убачыла, што з сумкі знік тэлефон, на якім былі запісы голасу і відэа самага дарагога ў жыцці чалавека, якога ўжо няма і ніколі не будзе побач. Тэлефон быў стары, наўрад ці хтосьці паквапіўся на яго, калі тут жа ляжаў сучасны смартфон. Значыць, згубіла. І знайсці яго ў двухмільённым горадзе — амаль без шанцаў.

Ведаеце, я яго знайшла. Дзякуючы Рэжысёру нашых жыццяў, які дапамог зразумець і адчуць, што з усіх перамяшчэнняў таго дня шукаць трэба менавіта ў аўтобусе, на якім вярталася дадому. А яшчэ дзякуючы зусім незнаёмым людзям — дыспетчару пятага сталічнага аўтапарка, якая, лічы, сярод ночы знайшла кіроўцу таго аўтобуса, і самому кіроўцу, які, ужо на той час прыехаўшы ў парк, уважліва агледзеў салон і знайшоў прапажу на падлозе пад сядзеннем. Я хацела тут жа імчацца забіраць дарагую мне рэч, але ён, даведаўшыся, што збіраюся ехаць на таксі, адгаварыў і назаўтра раніцай, у свой выхадны, па дарозе на лецішча прывёз мне яго пад дом. Ад матэрыяльнай падзякі катэгарычна адмовіўся, я не паспела нават як след падзякаваць яму на словах — ён хуценька, бы ўцякаючы і саромеючыся, сеў у машыну і з'ехаў з двара...

Я менавіта так гэтыя дзве падобныя і непадобныя гісторыі задумала напісаць, а пасля паразважаць пра нас, чалавекаў, пра тое, чаго мы адно перад адным і перад самімі сабой вартыя. Асабліва, як хацелася падкрэсліць, — у сітуацыях, калі здараецца самае непапраўнае. Але яшчэ адна гісторыя, якую пачула раніцой перад тым, як сесці за камп'ютар, унесла ў задумку карэктывы — сітуацыя, якая яна ні была б, тут абсалютна ні пры чым.

У Дзень Перамогі пляменніца з мужам і малымі дзецьмі вымушаны былі вяртацца з вёскі, дзе жыве свякроў, у сталіцу на грамадскім транспарце — зламалася машына. Паспявалі на апошні вячэрні аўтобус, што ходзіць па выхадных. Вёска Волма (тая самая, дзе старая сядзіба Ваньковічаў захавалася) у гэтага аўтобуса канцавы прыпынак. Але ісці да разваротнага кальца ў цэнтры з малымі далёка — кіламетра паўтара, і ўвесь час пад гару, тым больш на павароце недалёка ад хаты абсталяваны прыпыначны пункт — з пляцоўкай і сметніцай, як паложана. Туды і пакіравалі нашы маладыя — двухгадовая Верка ў калясцы, чатырохгадовы Максім з мамай за руку... Аўтобус, выехаўшы з-за павароту, нават не прытармазіўшы каля таго прыпынку, дзе яны стаялі, прамчаўся міма. Яны махалі, крычалі — без выніку. Больш за тое, у салоне ехала іхняя сяброўка, якая таксама крычала, барабаніла ў кабіну кіроўцы. Той, не звяртаючы ўвагі, ціснуў на газ, і толькі спыніўшыся на наступным прыпынку кіламетры праз два (на якім не было ніводнага чалавека), не адчыняючы акенца ў кабіне, па гучнай сувязі абвясціў, што там, дзе ён пакінуў позна ўвечары сям'ю з малымі дзецьмі, у яго маршруце «прыпынак не прадугледжаны»...

Я не ведаю, дый ведаць не хачу, як завуць гэтага «правільнага» кіроўцу. Але я ведаю, што згублены тэлефон мне дадому прывёз Мікалай Хмелінко, і ў яго не было ніякай службовай інструкцыі, якая абавязвала б яго гэта рабіць. І гэта з усяго вышэйнапісанага — самае галоўнае.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

Загаловак у газеце: Словы пра чалавечнасць

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Але на другасным рынку «хапун» на нерухомасць хутка скончыцца, лічаць эксперты.

Грамадства

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Летась на вытворчасці адбылося амаль 1400 няшчасных выпадкаў. Многа гэта ці мала? 

Палітыка

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Сёлета ён атрымаў назву «Усходняя Еўропа: у пошуках бяспекі для ўсіх».