Вы тут

Як дажыць да ста і не стаміцца?


Гэтымі днямі я шмат думаю пра жыццё і смерць. І зусім не выпадкова. Толькі за апошнія паўгода памерла некалькі маіх знаёмых ва ўзросце да 60 гадоў...


«А колькі нежывых людзей сустракаецца на вуліцах, — прымушае задумацца глыбей Святлана Зэрэ, стваральніца Вышэйшай жаночай школы. — Нежывых не ў прамым сэнсе, а ў пераносным. Яны фізічна жывыя, але энергетычна ад іх вее смерцю, вочы патухлыя, інтарэс да жыцця страчаны».

Нядаўна муж прапанаваў паглядзець натхняльны фільм пра Акінаву. Гэты японскі востраў — сусветны рэкардсмен па колькасці доўгажыхароў.

Кардыёлаг Макота Сузукі пераехаў на сонечную Акінаву з Токіа ў 1972 годзе. Сталічны медык сутыкнуўся з нечаканай праблемай: большасць з яго падапечных... не мела патрэбы ў лячэнні, нават калі ім ужо споўнілася 100 гадоў. «Я чуў, што ў адной вёсцы жыве стагадовая Камэ Сан. Паехаў туды на аўтобусе. На прыпынку сустрэў пажылую жанчыну. Яна ішла з вялікімі кашамі за спінай. Запытаўся ў яе: «Дзе мне знайсці Камэ Сан?» — «Гэта я». Мы сталі размаўляць, і аказалася, што яе суседцы нядаўна таксама споўнілася 100 гадоў. Гэта было неверагодна. Два стагадовыя чалавека жылі на адной вуліцы і былі абсалютна здаровыя». Сёння Макота Сузукі — герантолаг з больш як саракагадовым стажам. Ён сцвярджае, што генетыка ды клімат маюць значэнне, але не вырашальнае. Таму працягласць нашага жыцця ў руках кожнага з нас.

Пасля прагляду фільма я вывела для сябе формулу выключнага здароўя і доўгажыхарства акінаўцаў.

Па-першае, на востраве прытрымліваюцца старадаўняй традыцыі Хара Хачы Бу — «не трэба запаўняць страўнік поўнасцю, заўсёды пакідайце крыху месца». Хамамота Хейсаа, у свае 78 гадоў ён адзін з запатрабаваных выкладчыкаў баявых майстэрстваў на Акінаве, кажа: «Я ем усё, але ніколі не аб'ядаюся. Каб я мясам аб'еўся, такога наогул ніколі не было». Як вынік, мясцовыя доўгажыхары практычна не хварэюць на рак страўніка.

Па-другое, працягнуць жыццё могуць дружная сям'я і шырокае кола зносін. Ёхене Шыге 100 гадоў. Амаль увесь вольны час доўгажыхарка бавіць на пляжы. «Мы тут з суседзямі часта збіраемся. Сядзім на пяску, размаўляем. Калі няма вялікіх хваляў, я з суседкай у мора выходжу. Я яшчэ сама грабці магу. Яшчэ мы з аднавяскоўцамі разам спяваем караоке. Для таго каб доўга жыць, каб не стаць «агароднінай», трэба да ўсіх добра ставіцца, не трымаць ні на кога зла, мець шмат сяброў. Асабіста я застаюся адна, толькі калі ем».

Яшчэ адным унікальным складнікам акінаўскага доўгажыхарства з'яўляецца ікегай. У прыватнасці, 93-гадовы Ямакава Фуміясу не ўяўляе свайго жыцця без спорту. Фірменнае практыкаванне доўгажыхара — стойка на галаве. Яго акінавец упершыню выканаў у 40 гадоў. «Рэгулярна бегаць я пачаў у 55. У 69 даведаўся, што ў нас праводзяцца спаборніцтвы для пенсіянераў па лёгкай атлетыцы. З тых часоў я ў іх удзельнічаю». У сціплай кватэры доўгажыхара не знойдзеш прадметаў раскошы. Галоўная каштоўнасць — калекцыя спартыўных узнагарод. За апошнія 20 гадоў дзядуля 139 разоў падымаўся на п'едэстал. Зараз рыхтуецца ўстанавіць рэкорд па кіданні молата для пажылых. Галоўная ж мара — выйсці на бегавую дарожку ў 100 гадоў. «Я не займаюся атлетыкай для здароўя. Я здаровы менавіта таму, што атрымліваю задавальненне ад любімай справы. Гэта тое, дзеля чаго я жыву. У нас на Акінаве гэта называецца ікегай».

Вучоныя, якія рабілі фільм пра акінаўскіх доўгажыхароў, здзіўляліся: «Мы ні разу не чулі ад герояў, што яны пакутуюць ад старасці. Нават у стагадовым узросце гэтыя людзі працягваюць строіць планы на будучыню».

Для параўнання: мая бабуля апошнія 10 гадоў жыцця штораз, калі я прыязджала да яе, паўтарала адну і тую фразу: «Відаць, унучанька, апошні раз з табой бачымся...»

Надзея ДРЫНДРОЖЫК

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

У мінулыя выхадныя сталічны бізнес-клуб «Імагуру» ўжо другі раз прымаў на сваіх плошчах педагагічную неканферэнцыю. 

Культура

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Вызначыць дакладны час з'яўлення на Беларусі вядомага абарончага збудавання дагэтуль немагчыма, хоць розных гіпотэз існуе шмат.

Спорт

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Як трэнер пабудаваў сістэму, якая выхоўвае алімпійскіх чэмпіёнаў.

Грамадства

Як дзяўчаты з асаблівасцямі развіцця ўпершыню ствараюць модную калекцыю

Як дзяўчаты з асаблівасцямі развіцця ўпершыню ствараюць модную калекцыю

У лістападзе ў Мінску пройдзе Беларускі тыдзень моды.