Вы тут

Часопісу «Маладосць» споўнілася 65 год


У часопіса «Маладосць», год нараджэння якога — 1953-і, багаты досвед. Красавік у той час даў парастак новага літаратурна-мастацкага выдання для моладзі. Але парастак вельмі хутка стаў багатай літаратурнай нівай Беларусі: тут працавалі Пімен Панчанка і Янка Брыль, Анатоль Грачанікаў і Мікола Аўрамчык, Янка Сіпакоў і Васіль Зуёнак, Генрых Далідовіч і Раіса Баравікова... Можна пералічыць імёны — і стане зразумела, наколькі багатая айчынная літаратура. Імкненне да яе адчуваецца ўжо ў маладосці — як некалі, так і ў наш час, пра гэта сведчыць галоўны рэдактар выдання Святлана Воцінава.


— Існаванне часопіса ў розныя часы суправаджала пытанне: маладосць — гэта ўзрост ці стан душы? Кожны рэдактар даваў свой адказ. Ці вызначылі вы за гады сваёй працы, што тут для вас першаснае?

— Яшчэ не так даўно я адказала б, ды і адказвала, што маладосць для мяне найперш стан душы, і, беручы для яскравасці супрацьлегласці, гаварыла для прыкладу, што ў дваццаць гадоў можна мець старасвецкія погляды і меркаванні, а ў восемдзесят — звышсучасныя. І першае, і другое сустракаецца ў жыцці даволі нярэдка, гэта праўда, але... Чамусьці нічога не набліжала мяне да натуральнай, як цяпер бачу, думкі, што ўзрост і стан душы не з'яўляюцца адно ад аднаго незалежнымі, што насамрэч яны ўзаемаабумоўленыя і прыведзеныя прыклады — далёка не варыянты нормы, а часам нават настолькі ад нормы аддалены, што выглядаюць пачварна і смешна.

Магчыма, да гэтага бачання мяне прывяла якраз праца ў «Маладосці», калі даводзілася назіраць, наколькі ўсё ж марная прага немаладых пісьменнікаў трапляць у маладзёжныя трэнды: быццам і са слэнгам знаёмыя, і да праблем праз уласных дзяцей або ўнукаў далучаныя, а твор гучыць не іначай як спроба заігрывання, даволі наіўна і штучна, і выклікае ў маладога чытача хіба што ўсмешку, і добра калі паблажлівую.

Што зроблена не ў свой час, тое зроблена дарэмна — вельмі слушна некім сказана. Канешне, здорава мець маладую душу, і ў большасці яна сапраўды маладой застаецца, але стан душы — гэта не яе ўзрост, а тое, што фарміруецца досведам. Гэты досвед, ці моц і аб'ём перажытага, якраз і не дазваляюць сталаму чалавеку паводзіць сябе як падлетку. І прымушаюць задумвацца над сістэмай каардынат. Я, прынамсі, задумваюся, ці добра ў маім узросце, маючы ўжо ўнучку, працягваць кіраваць маладзёжным выданнем? Мяркую, час заняцца нечым іншым.

— Ці ёсць (былі) традыцыі «Маладосці»? Якія з іх сталі шаноўнай гісторыяй, а якія падтрымліваюцца і зараз?

— Любы часопіс, калі ён існуе хоць бы некалькі гадоў, набывае пэўныя традыцыі. Найперш гэта традыцыі калектыву, рэдакцыі. Далей, з цягам часу, часопіс набывае традыцыі іншага кшталту: у іміджы, стылі, фармаце, стасунках з чытачом, — калі да справы падыходзіць прафесійна, гэта ўсё не можа не выпрацавацца. Іншая справа, калі існаванне часопіса доўжыцца дзесяцігоддзі, ды яшчэ калі яны, як у «Маладосці», прыпадаюць на розныя гістарычныя часы і нават розныя краіны — спачатку Савецкі Саюз, а потым Рэспубліка Беларусь.

Тады пра некаторыя традыцыі сапраўды даводзіцца гаварыць «былі». І гэта нармальна, гэта абумоўлена самой зменай часу. Ну, і пазіцыяй выдаўцоў, безумоўна. Гісторыя ведае прыклады, калі грамадска-палітычныя выданні для рэспектабельных сямействаў ператвараліся ў легкадумны дзявочы глянец, а легкадумны глянец даходзіў у развіцці да ўзроўню інтэлектуальнага выдання. Традыцыю праслаўляць самыя светлыя ідэі самым што ні ёсць шчырым чынам сёння мы разглядаем як пафаснасць, фармалізм, фарысейства, таму і не дзіўна, што «Маладосць» сённяшняя і «Маладосць» былых дзесяцігоддзяў — быццам цалкам розныя выданні.

З іншага боку, традыцыя існаваць як літаратурна-мастацкі часопіс для моладзі падтрымліваецца і зараз, мо нават і ўзмацняецца — паглядзець хоць бы на гады нараджэння аўтараў і наяўнасць студэнцкіх рубрык. Некаторыя традыцыі застаюцца, але трансфармуюцца. Прынамсі, традыцыя стылю. Калі раней трэба было ў яго ўпісвацца, як у нейкі канон, і толькі гэта гарантавала поспех і публікацыю, то цяпер, каб надрукавацца і мець нейкі поспех, лепш у каноны не ўпісвацца, а ў добрым сэнсе штукарыць. Нязменнымі павінны заставацца традыцыі якасці і прэстыжнасці — тое, што робіць выданне брэндам. Мяркуючы па тым, што моладзі хочацца друкавацца ў «Маладосці», гэтыя традыцыі захаваны.

— З пачатку года чытач ведае, што ў часопіса асаблівы час. Якія, можа быць, адмысловыя публікацыі ці мерапрыемствы вы запланавалі для таго, каб яго адзначыць — годна і творча?

— Большасць мерапрыемстваў — гэта нашы традыцыйныя сустрэчы з аўдыторыямі маладых, адрозненне толькі ў тым, што яны прысвячаюцца юбілею і іх будзе праведзена значна больш, чым у звычайныя, неюбілейныя гады. Ужо на найбліжэйшыя тыдні нас запрасілі ў розныя ўніверсітэты, сталічныя і рэгіянальныя, і мы толькі чакаем выхаду юбілейнага нумара, каб з ім рушыць у Мазыр, Гродна, Пінск, Гомель — расказваць пра гісторыю часопіса і прадстаўляць сучасную творчасць. Яшчэ адно мерапрыемства «з нагоды» — круглы стол на выстаўцы «СМІ ў Беларусі», назвалі яго так, як «маладосцевец» Міхась Стральцоў назваў сваё эсэ: «Сёння: учора і заўтра».

Наша сёння сапраўды ўбірае ў сябе тое, што было ўчора, і тое, што будзе заўтра. Пра гэта за круглым сталом і пагаворым — з былымі супрацоўнікамі, якія назаўсёды застаюцца рэдактарамі «Маладосці».

Гэта пра мерапрыемствы. Цяпер пра публікацыі. Яшчэ з пачатку года распачалі рубрыку «Адваротны бок старонкі», для якой чакаем ад аўтараў, маладых і старэйшых, эсэ пра тое, як ім пішацца, якія ў іх выпрацаваны механізмы работы над тэкстамі. Аўтары адгукаюцца, эсэ кожны нумар друкуем. Красавіцкі выпуск як юбілейны выглядае цалкам нестандартна: гэта поўнае паглыбленне ў мінулыя дзесяцігоддзі. Робім чытачам такі падарунак — даём магчымасць пагартаць «Маладосць» 1950-х, 1960-х, 1970-х... так амаль што да нашых дзён. Яшчэ адзін юбілейны ход — размяшчэнне на старонках вокладкі фотасесіі з тымі, хто мае да часопіса пэўнае дачыненне: членаў рэдкалегіі і сяброў выдання, якія падтрымліваюць сваім удзелам цікавасць да творчых сустрэч з намі, — найперш гэта паэты і музыкі, і фотасесіі з імі — цудоўная форма падзякі за супрацоўніцтва. Увогуле, у дзень нараджэння правільней не атрымліваць падарункі, а вышукваць дадатковыя магчымасці зрабіць нешта добрае. Вось мы і стараемся...

Ларыса ЦІМОШЫК

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.