Вы тут

Пра помнік Высоцкаму і не толькі


Пазваніў абураны чытач. Не цяпер, даўнавата ўжо. І вось з якой нагоды. Шаноўны брастаўчанін не падтрымлівае ідэю групы таварышаў, якія са згоды гарадскіх уладаў хочуць паставіць помнік Уладзіміру Высоцкаму побач з гасцініцай «Буг». У згаданым гатэлі спявак і акцёр не раз спыняўся падчас паездак.


— Хто такі Высоцкі? — даводзіў аўтар званка. — Алкаголік і наркаман, які прыклад для моладзі ён увасабляе сабой? Навошта гораду помнік такой асобе, калі ў нас няма помнікаў Купалу і Коласу? І чаму гэта ў пагранічным Брэсце, можна сказаць, уязной браме ў нашу краіну з Еўрасаюза, раптам узнікла ініцыятыўная група па стварэнні помніка не беларускім класікам, а расійскаму барду? Мабыць, ногі ідэі растуць з гарвыканкама, бо мэр Аляксандр Рагачук — вядомы аматар творчасці Высоцкага. А вы баіцеся пра гэта напісаць, — горача працягваў тэлефонны абанент.

Думала аб гэтым не раз. Асабліва калі святкавалі 80-годдзе Высоцкага і з тэлевізара гучала шмат яго песень. Мне яго творчасць таксама падабаецца. І Рагачук тут ні пры чым. Тым больш што мэр падтрымлівае ідэю маральна, а не рублём з гарадскога бюджэту. А для таго, каб паявіўся помнік, патрэбныя найперш грошы. Вядома, брастаўчанам не робіць гонару той факт, што мы не маем помніка класікам роднай літаратуры. Тарасу Шаўчэнку помнік ёсць, а Купалу і Коласу няма... Я тады прапаноўвала свайму тэлефоннаму абаненту арганізаваць і ўзначаліць збор сродкаў на помнік, скажам, Янку Купалу, абяцала першай зрабіць пасільны ўнёсак. Але суразмоўнік, здаецца, не зацікавіўся прапановай. Ну што зробіш? А вось фундатары ўзвядзення помніка Высоцкаму знайшліся. Яны любяць падкрэсліваць, што сувязі расійскага спевака з нашым краем ёсць. Дзед яго, таксама Уладзімір, нарадзіўся ў Брэст-Літоўску.

Тое, што Уладзімір Сямёнавіч пакутаваў на алкагольную і наркатычную залежнасці, факт вядомы. Толькі каму ён гэтым зрабіў дрэнна, акрамя сябе і самых блізкіх? Нікому. А помнікі ставяць не за асабістае жыццё, а за справы, за тое, што чалавек пасля сябе пакідае. Тут жа згадваюцца і ўдала сыграныя тэатральныя ролі (перш за ўсё — Гамлет), і шэраг фільмаў з яго ўдзелам (адзін толькі Глеб Жэглоў чаго варты!). І песні яго жывуць ужо многія дзесяцігоддзі. Так што пакінуў Уладзімір Высоцкі многа добрага на гэтай зямлі. Ад большасці ж людзей, як казаў герой Вячаслава Ціханава ў вядомым фільме, застаецца толькі працяжнік паміж датамі нараджэння і смерці.

А хіба тыя, хто заслужана ўвекавечаны ў граніце ды бронзе, заўсёды былі анёламі пры жыцці? Не кажу ўжо пра палітычных дзеячаў. Талстой, як вядома, быў вінаваты ў няшчаснай долі сваёй пакаёўкі. А потым яе трагічную гісторыю паклаў у аснову рамана «Уваскрэсенне». Ды што ж пасля гэтага — «Вайну і мір» не чытаць? Пушкін з п'яных вачэй не толькі, лежачы на канапе, страляў мух, а часам і Наталлю Мікалаеўну крыўдзіў, як сведчылі сучаснікі. Альберт Эйнштэйн быў заўважаны, як цяпер сказалі б, у сямейным гвалце. Спіс недахопаў, грахоў і заган вядомых людзей можна доўжыць бясконца. Але ж іх творчая, навуковая, іншая спадчына стала падставай для ўвекавечання і шанавання памяці. Вядома, Высоцкага не паставіш у адзін рад з фігурамі сусветнай велічыні, але я зараз пра тое, што адны людзі ставілі помнікі іншым людзям заўсёды.

І чамусьці тая даўняя размова з праціўнікам устаноўкі помніка спеваку згадалася каля іншага помніка зусім нядаўна. На мінулым тыдні я была ў Гарадцы Кобрынскага раёна. Там стаіць бюст Дзяржынскага. Зразумела, калгас некалі насіў яго імя. Калі ж гэта гаспадарка, як усе іншыя, узяла назву населенага пункта, жалезны Фелікс стаў неактуальным. Скажам, у Пружанскім раёне таксама быў калгас імені стваральніка ЧК, але дзе яго бюсты, якія стаялі не толькі на цэнтральнай сядзібе, але і ў кожным населеным пункце гаспадаркі, ужо ніхто не памятае. Можа, таму на Пружаншчыне іх хутка прыбралі, што там была асаблівая гісторыя. Жыў у адной з вёсак чалавек, які перад выбарамі, а бывала, і перад вялікімі святамі ставіў побач з металічнай выявай Дзяржынскага вялікія драўляныя крыжы. Такая ў яго была форма пратэсту. Прыязджалі нават з абкама партыі, псавалі нервы калгасным кіраўнікам, аб'яўлялі ім вымовы. Шмат каму ўеўся ў косці той Фелікс, вось і прыбралі яго ціха, хутка і непрыкметна. А ў Гарадцы стаіць. Вясной яго часам нават падфарбоўваюць. Кожная эпоха выдае ў якасці помнікаў сваіх герояў. Толькі адны вытрымліваюць выпрабаванне часам, другія паяўляюцца, каб потым знікнуць. Думаю, і ў пагранічным Брэсце некалі паявяцца годныя помнікі класікам літаратуры, а таксама знакамітым выхадцам з гэтага краю. А Высоцкі... ім не перашкодзіць.

Святлана ЯСКЕВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.