Вы тут

«Кнігі Валянціны Паліканінай не затрымліваліся на паліцах кнігарняў»


Амаль 50 гадоў адпрацаваўшы ў кніжнай сістэме, я (што дакладна помню), з аднаго боку, заўсёды адчувала вельмі вялікую адказнасць, а з другога — сапраўдную радасць ад знаёмства з цудоўнымі, таленавітымі творцамі. Адна з іх — паэтка, лаўрэатка рэспубліканскіх і міжнародных літаратурных прэмій Валянціна Паліканіна.


Знаёмства наша, што называецца, са стажам (налета можна святкаваць 20-годдзе), і адбылося яно ў сталічнай «Акадэмкнізе». Мне, як кіраўніку гэтай кнігарні, вядома ж, цікава было знаёміцца з творамі, што выходзілі ў свет, паступалі ў продаж, а потым звяраць свае ўражанні з водгукамі крытыкаў, пісьменнікаў, паэтаў. А найбольш — прысутнічаць на прэзентацыях, адчуваць жывую рэакцыю публікі.

Кнігі Валянціны Паліканінай выдаваліся і ў прыватных, і ў дзяржаўных выдавецтвах. Рознымі былі і наклады: зборнікі «Найдите время для любви» і «Две музы» — па тысячы асобнікаў, «Свет неизбывный» і «Не сдавайся времени, душа!» — па дзве тысячы, а «Живое зерно» — больш за чатыры... Для паэтычных твораў і на цяперашні час гэта, можна сказаць, рэкордныя тыражы, бо цікавасць да кнігі, варта прызнаць, змяншаецца: сёння, на жаль, і пяцьсот асобнікаў — ужо многа.

Але ж галоўнае, што кнігі Валянціны Паліканінай не затрымліваліся на паліцах кнігарняў. І спрыяла гэтаму — апроч зместу — вялікая праца аўтаркі, яе выступленні ў бібліятэках і навучальных установах, на прадпрыемствах. А колькі маральных сіл патрабавалі і патрабуюць сустрэчы з людзьмі, якія перажылі вайну, якія апынуліся ў інтэрнатах для састарэлых і інвалідаў, у турмах...

Пасля гэтых сустрэч-прэзентацый у паэткі заўсёды з'яўляліся новыя прыхільнікі, нават калектыўныя. Такія, найперш, як Беларускі саюз жанчын. Не дзіва, што для яго Валянціна Паліканіна разам з кампазітарам Леанідам Захлеўным стварылі, ні многа ні мала, Гімн, дзе ёсць такія словы:

Живем мы верой искренней, большою,

Друг с другом счастье и печаль деля.

И чувствуем мы женскою душою,

Когда слезами полнится Земля.

Паэзія, прыгожае пісьменства не маюць межаў. Неяк — і вельмі нясмела (магчыма, каб не спалохаць ідэю) — паэтка сказала аб выданні новай кнігі — ужо ва Украіне. Высветлілася, што Валянціна Паліканіна ўдзельнічае ў многіх мерапрыемствах Міжнароднага педагагічнага клуба. І таму не дзіва, што ў плане яго творчых спраў аказалася выданне твораў...

І вось адбылося: зборнік «Родное, кровное, святое...» выйшаў у свет! Цудоўныя вершы, проза... І першая прэзентацыя, якая праходзіла ў Белай зале Храма Усіх Святых. Неймаверная прыгажосць залы і ўсіх прысутных стваралі асаблівую, цудоўную атмасферу!

Вечарыну адкрывала і вяла дырэктар школы №70 г. Мінска Яўгенія Рудава. Вершы Валянціны Паліканінай чыталі... анёлы — вучні малодшых класаў, а таксама прафесійныя артысты. Але, відаць, найбольш усхвалявала выступленне протаіерэя Фёдара Поўнага — і тым, што ён, пры ўсёй непамернай занятасці, змог так грунтоўна пазнаёміцца з творчасцю паэткі, і тым, што на памяць чытаў:

Уже задумчивей рассвет.

Уже наешься хлебом пресным.

И то, в чём вечной жизни нет,

Уже читать неинтересно.

Уже пронзаешься виной,

Спешишь познать родные лица.

Уже полжизни за спиной,

А всё пытаешься родиться...

Далей былі яго словы аб тым, што вечарына прысвечана «ўзнёслай паэззіі і глыбокай цікавай асобе і называецца «О, творчасць — пошукі шчасця!..» Чалавек заўсёды задаецца пытаннем, што гэта такое. А формула простая, як добрая паэзія: чалавек шчаслівы, калі выконвае сваё прызванне».

Валянціна Паліканіна піша пераважна па-руску, але ж удзельнікі прэзентацыі пачулі яе вершы і на беларускай мове — яшчэ і ў перакладзе паэта Міколы Мятліцкага. А цудоўным дапаўненнем сталі песні на вершы паэткі — у выкананні вядомага кампазітара Дзмітрыя Даўгалёва і артыста Анатоля Длускага. Пра творчасць Валянціны Паліканінай расказала доктар філалагічных навук Ірына Зайцава, шчырыя віншаванні прагучалі ад кіруючых асоб Беларускага саюза жанчын, ад прадстаўнікоў пасольства Расіі ў Беларусі, ад народнай артысткі Украіны Наталлі Лялекі, ад прэзідэнта Міжнароднага педагагічнага клуба Аляксандра Кандракова...

Пры поўнай зале прыхільнікаў творчасці Валянціны Паліканінай прайшла прэзентацыя кнігі «Родное, кровное, святое...» у сталічных бібліятэках №1 і №18. Але самае нечаканае, арыгінальнае, кранальнае адбылося, калі ў фонд бібліятэкі №18 Валянціна Паліканіна перадала... кніжную шафу сваіх бацькоў, вядома ж, разам з кнігамі. І цікавыя яны не толькі сваімі аўтарамі, зместам, гадамі выдання, але і адмысловымі пазнакамі. «Жыццё, — чытаем на адной з іх, — тым цікавае, што ў ім шмат перашкод, шмат цяжкасцяў. Жонцы і сябру Марыі ад Пятра. 1 студзеня 1956 г.» Так падпіcаў кнігу бацька паэткі для матулі ў дзень іх вяселля.

Вось такія былі часы, такія людзі і стаўленне да кнігі.

І не дзіва, што менавіта Валянціна Паліканіна прыдумала зрабіць у бібліятэцы міні-музей, дзе б маглі знайсці месца кнігі, «сагрэтыя цяплом родных рук», — кнігі нашых бацькоў, пра якія паэтэса напісала пранікнёны верш:

В них — размах мироздания,

Взлёт души — и вериги...

Разве станут когда-нибудь

Бесполезными книги?

Век подобен Везувию:

Войны, страсти, интриги.

Мир погрязнет в безумии,

Если выбросит книги.

Сохраним — будем бдительны —

Жизней краткие миги:

Книги наших родителей,

Судьбоносные книги.

Соф'я Жыбулеўская

г. Мінск

Загаловак у газеце: Простая формула шчасця

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра дастаўку шафы, пасажыра вярхом на памідоры і канцэрт Віктара Вуячыча.