23 студзеня, аўторак

Вы тут

Як гараджане пераехалі ў вёску, стварылі аграсядзібу і заапарк


Дыктафонную гутарку з Юрыем і Наталляй Каптышамі праслухоўваю не першы раз галоўным чынам з-за таго, што наш дыялог адбываецца на фоне розных птушыных і звярыных галасоў. Весела кукарэкаюць пеўні, бубняць індыкі і качкі, а лісы (ніколі б не падумала) заводзяць песні накшталт катоў. У гэтым бадзёрым шматгалоссі адчуваецца нейкая ўрачыстасць жыцця, нешта сапраўднае. І я, здаецца, пачынаю разумець Юру і Наталлю, хоць ніколі не была фанатам жывёльнага свету, не вельмі любіла наведваць заапаркі. Так было, прынамсі, раней. Пакуль не трапіла ў Дэколы...


Юрый Кап­тыш з су­ры­ка­там.

Спачатку была курыца

Дык вось пра нашых герояў. Яны абое выраслі ў Баранавічах, скончылі школу, атрымалі прафесіі і працавалі ў даволі вялікім горадзе. Там нарадзіліся іх дочкі Алівія і Дамініка. Юрый быў зарэгістраваны як індывідуальны прадпрымальнік, займаўся продажам машын. Наталля яму дапамагала. У нейкі момант, паводле слоў жонкі, ад стомленасці і гарадскога тлуму захацелася цішыні, адасобленасці: каб прачнуцца ранкам і адразу перад табой — лес, каб сонца насустрач і поўныя грудзі паветра.

Яны купілі дом у Дэколах, на ўскрайку вёскі. Прырода тут сапраўды рэдкай прыгажосці. Векавыя сосны і бярозы — адразу за агароджай. Цяпер грыбы, кажуць, збіраюць за варотамі ўласнай сядзібы. А тады прыязджалі сюды выхаднымі проста адпачываць. Не садзілі нават ніякага агарода, як робяць сапраўдныя дачнікі. І каб хто ім сказаў у той час, што неўзабаве прададуць кватэру і пераедуць сюды назусім, пэўна, пасмяяліся б.

Але аднойчы з іх пасмяяліся знаёмыя, якія гасцявалі ў Каптышаў: «Маўляў, якія вы вясковыя гаспадары, калі ў вас нават яйка дамашняга няма?» І Юра тады пайшоў на рынак, купіў дзясятак курачак. З іх усё і пачалося, згадвае гаспадыня. Найперш зазірнулі ў інтэрнэт, знайшлі рэкамендацыі па гадоўлі свойскай птушкі. Даглядалі курэй, кармілі і неўпрыкмет сталі заўважаць, што ім цікава мець справу з перыстымі жывымі істотамі. Вырашылі завесці курэй іншых парод, якіх бачылі па тэлевізары. Ну і пайшло: цяпер у іх каля дзясятка відаў розных курэй. Адна такая маленькая квактушка тэпала каля вальера з куранятамі...

І яек зараз дастаткова. Ёсць ужо нават і качыныя, і страусавыя. Страусы ў гаспадарцы Каптышаў з'явіліся некалькі гадоў таму, ну, і паўліны, фазаны. Ёсць індыкі. Па суседстве з апошнімі пасяліліся буслы. Іх нярэдка прыносяць жыхары гэтай ці суседніх вёсак, калі знаходзяць параненую альбо хворую птушку, што засталася зімаваць. А тут усіх прымаюць. Нібы таго голуба, што дзеці знайшлі напаўжывым. Ён не толькі паправіўся, але і стаў адчуваць сябе самым галоўным. Наталля кажа, што зусім дарэмна голуба называюць птушкай міру, іхні сваёй ваяўнічасцю абвяргае ходкі міф, бо лічыць за норму стасункаў пабіцца з усімі. І добра, што крылы ратуюць, калі ён надакучвае іншым насельнікам заалагічнага падворка. Вашага карэспандэнта шызы птах крыху патузаў за валасы, але нямоцна. І гэта таксама адна з мілых асаблівасцяў заасада, які стварылі двое апантаных. Яны вельмі любяць братоў нашых меншых. Апошняе лёгка чытаецца па дагледжаным, задаволеным выглядзе многіх і многіх прадстаўнікоў фаўны, асобныя з якіх пры з'яўленні гаспадароў адразу просяцца на рукі.

Замест кватэры — аграсядзіба

Зразумела, каб заапарк стаў такім, як ёсць цяпер, спатрэбілася каласальная праца. Спачатку сужэнцы прывялі ў парадак участак, адрамантавалі, добраўпарадкавалі дом, падвялі камунікацыі. Пабудавалі вальеры і памяшканні для жывёлы. Тым часам прадалі кватэру ў горадзе і ўзвялі побач з жылым гасцявы домік. Цяпер у іх яшчэ зарэгістраваная аграсядзіба. Гаспадары могуць прымаць турыстаў. Праўда, за мінулае лета гэтым давялося займацца толькі два разы. Дзесяць дзён гасцявала бабуля з унучкай з Мінска, і дзве сямейныя пары знялі пакоі, каб адзначыць юбілей аднаго з наведвальнікаў. Але Наталля Генадзеўна ў гэтым сэнсе вялікі аптыміст: яна спадзяецца, што, нягледзячы на тое, што турызм у Беларусі толькі набірае абароты, ён будзе развівацца, і іх сядзіба яшчэ стане папулярнай у тых, хто шукае стасункаў з жывой прыродай. Таму і старэйшую дачку адправілі вучыцца ў Польшчу, дзе яна атрымае падрыхтоўку па асновах турыстычнага бізнесу.

А малодшая, першакласніца Дамініка, вельмі любіць жывёл і птушак, яна ўжо, лічы, вырасла ў стасунках з імі. Старэйшая Алівія таксама ва ўсім дапамагае бацькам, калі бывае дома. У Каптышаў няма праблем, як у іншых: як адвадзіць дзяцей ад камп'ютара. Дзяўчынкі ўвесь час на вуліцы: яны і гаспадаркай займаюцца, і экскурсіі дапамагаюць праводзіць. «І я вельмі рада, — гаворыць мама Наталля. — А то некаторыя гарадскія дзеці не могуць адрозніць казу ад авечкі, карову ніколі не бачылі блізка». Гэта яна зразумела, калі сталі арганізоўваць экскурсіі.

Лю­бім­цы гас­па­да­ра — аль­па­кі.

Вярблюд на дажынках і ліса з біяграфіяй

Расказваць гасцям пра сваіх гадаванцаў яны ўмеюць. Любімцы гаспадара — перуанскія бязгорбыя вярблюды — альпакі. Яны ўдвая меншыя за звычайных вярблюдаў, у іх вельмі каштоўная шэрсць. Стрыгуць жывёлін раз на два гады. І сёлета з кожнай асобіны атрымалі па восем кілаграмаў каштоўнай сыравіны. Можна вязаць цёплыя шкарпэткі ды рукавіцы. Цікава, што самец альпакі карычневага колеру, а самачка белая. Яна старэйшая і больш баязлівая. А яе сябар малады і рахманы, бо вырас каля людзей. Сёлета яго вазілі на раённыя дажынкі. У легкавую машыну на задняе сядзенне вярблюда ўдалося ўладкаваць вельмі лёгка, такім жа чынам яго транспартавалі і дадому. І хоць радзіма гэтых звяроў — Лацінская Амерыка, да нашых зім яны адаптаваліся добра. Іх гаспадары заапарка купілі ў Польшчы.

У кожнага насельніка тут свая гісторыя і біяграфія. Многія прыехалі на ПМЖ з мінскага заапарка, куды траплялі таксама па-рознаму. Мілы янот, які любіць лазіць па клетцы, нібы хамяк, жыў у адной мінскай кватэры. Але неўзабаве надакучыў сваёй гаспадыні, і яна прынесла яго ў заапарк. Там новага кватаранта пасялілі па суседстве з ваўком. Шэры злаўчыўся ды адкусіў небараку пальцы на лапе. Неўзабаве раны зажылі, у Дэколах яму падабралі сяброўку, у гэтай пары ўжо ёсць папаўненне.

Ліса непрывычнай белай афарбоўкі жыла наогул у рэстаране, таксама ў Мінску. Ну і, вядома, ела не толькі са сваёй міскі, магла пачаставацца і з талерак наведвальнікаў. Адным гэта падабалася, а іншым... Таму лісіца цяпер у вясковым заапарку. І сварыцца са сваёй чарнабурай сяброўкай гукамі, падобнымі да кацінага мяўкання. А іх рыжы кавалер пры гэтым стрымана маўчыць. «За лісамі асаблівы догляд патрэбны, — расказвае Наталля, — вальеры даводзіцца мыць з хлоркай кожны дзень, каб нейтралізаваць характэрны пах».

А мілы прыгажунчык сурыкат, як і любая добрая істота, вечна церпіць за сваю дабрыню. Ён лезе да іншых насельнікаў з намерам сябраваць, а яго нярэдка б'юць. Аднойчы нехта ваяўнічы так ударыў, што ледзьве адкачалі небараку, таму сурыкатаў цяпер шчыльна закрываюць у клетцы... Гаспадары могуць гадзінамі расказваць пра сваіх гадаванцаў.

Не лазня, а воўчая вальера

У ліку апошніх насельнікаў заасаду ў Дэколах — пара ваўкоў. Сабралі Каптышы грошы на лазню, а тут ваўчаняты падвярнуліся амаль задарам. Вось толькі вальера для іх, пабудаваная па ўсіх правілах бяспекі, якраз у кошт добрай лазні абышлася. Для ваўкоў трэба рабіць загараду з фундаментам, заглыбленым амаль на метр у зямлю, ну і шмат іншых нюансаў маецца. Камісія прыязджае, вальеру аглядае, толькі тады жывёлін рэгіструюць. Ваўчаняты пакуль яшчэ шчанюкі, выглядаюць даволі забаўна, увесь час гуляюць, коўзаюцца, але норы рыюць.

Экскурсій у Каптышаў найбольш летам. Бываюць наведвальнікі і зімой, калі дзяцей прывозяць арганізаванымі групамі. Для інвалідаў, выхаванцаў дзіцячых дамоў, прыёмных сем'яў экскурсіі ладзяцца бясплатна. Дзеці бываюць шчаслівымі, калі ім дазваляюць блізка падысці да жывёлін, а некаторых пагладзіць і ўзяць на рукі. Ды і дарослыя часта становяцца падобнымі да дзяцей, шчыра ўсміхаюцца, радуюцца, становяцца такімі непасрэднымі. «Мы навучыліся атрымліваць добрую станоўчую энергію ад жывой прыроды і гатовыя дзяліцца ёю з іншымі», — гаворыць Наталля.

Святлана ЯСКЕВІЧ

yackevіch@zvіazda.by

Баранавіцкі раён

Загаловак у газеце: Адчуць душу жывой прыроды

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Знайсці працу дапаможа служба занятасці насельніцтва

Хойніцкі, Брагінскі і Жлобінскі раёны афіцыйна адносяцца да тых, дзе адзначаецца самы высокі ўзровень беспрацоўя — 0,8 %.

Грамадства

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Звычайная настаўніца фізікі трапіла на адронны калайдар

Што насамрэч адбываецца на мяжы Швейцарыі і Францыі, дзе на глыбіні каля ста метраў размяшчаецца Вялікі адронны калайдар?

Грамадства

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Як мы наведалі курсы перападрыхтоўкі для беспрацоўных

Не так даўно навукоўцы выявілі, што стрэс ад страты або змены месца працы ўваходзіць у топ-3 самых моцных негатыўных перажыванняў сучасных людзей.